Feeds:
Entradas
Comentarios

Archive for the ‘Personal’ Category

Aspalditik entzuna nuen: leku zoragarria zela; benetan merezi duena; ikusi barik ezin utzi daiteen  horietakoa. Baina bete-betean aitortzen dut inguruetatik maiz-sarri ibili naizen arren, gaur arte ez naizela inoiz Urederra ibaiaren iturburuan egon. Lizarrako lurraldeak ondo ezagutzen ditut. Urbasa eta Andia mendizerraren iparraldea ere nahiko ondo. Baina bien bitartean dagoen barrutian oso gutxi ibili izan naiz. Irantzuko monastegian, inoizkotan, derrigorrezgo bisitatxo batean, eta ezer gutxi gehiago. Zorra neukan, bada, paraje hauekin.

Eta zor hori kitatzeko asmoarekin, zuzen-zuzenean jo dugu oraingoan Urederraren iturburura. Urederra ibiaia, Urbasako kare-harkaitz marduletan sortzen da, eta Lizarrako lur lehorretan zauri den Ega ibaian hiltzen da. Ega honek, berriz, Ebrora  jaurtitzen ditu bere urak.

(más…)

Anuncios

Read Full Post »

 
Erkoreka baserria Larraurin

Behin baino gehiagotan pentsatu izan dut nire aitaren ahaideen leinua Jata eta Sollube mendien inguruan garatu izan dela mendez mende. Genealogiak aztertzen ibili nintzen garaian -denok izaten dugu zaletasun hori gure bizitzako sasoiren batean- argi asko ikusi nuen hori. XVIII. eta XVII. mendetera arte luzatu ditzaket -kasu batzuetan gehiago, beste batzuetan gutxiago- enbor horretako zugaitz genealogikoaren adarrak. Eta denbora-epe horren baitan, Bizkaiko bi mendi horien artean kokatzen dira arbasoen jatorrizko leku guzti-guztiak: Larrauri, Meñaka, Bakio, Jatabe, Gatika, Bakio, San Pelaio, Arrieta, Errigoiti, Busturia, Mundaka, eta abar.

(más…)

Read Full Post »

Bizkaiko ezagunenetarikoa da Serantes mendia. Ez da -ez- altuera handikoa, baino nortasun nabarmeneko profila dauka. Bilboko portuaren ahoan kokatuta dago, itsasotik zein barrutik ikusgai. Errekaldearen industria-guneen eta Zierbenako lehen sektorearen arteko mugarria da Serantes. Arbolarik gabeko mendia. Eta kontrastez josia, jakina. Berdez jantzia, bai, baina garapen ekonomikoak ingurugiroan ireki dituen zauriez inguratua.

Igandeko eguraldi ederra aprobetxatu dugu Jokinek eta biok Serantes mendira ostera bat egiteko. PSEko Sozialistak Durangora deituta zeuden, urtean-urtean ospatzen duten larrosaren eguna dela eta, Zapatero sasoi bateko tronperrira etortzekoa zelako. Ez zen bada, egun egokia, Durangaldeko mendi eta harkaitzetara inguratzeko. Gure asmoen berri jakiterakoan, lagun batek galdetu digu ea sozialistak Durangaldeko esparru abertzalera hurbiltzearen trukean, guk, kontrara egitearren, euren zinezko inguruetara joateko asmoarekin erabaki ote genuen Serantes mendira joatea. “Ez” erantzun diegu. “Serantes mendia ere inguru abertzalean dago gaur egunean”. Izan ere, Santurtziko alkatea, Rikardo Ituarte, jeltzalea da; azken lau urteetan gehiengo osoarekin herriari zerbitzu ederra egin dion alkatea, ganera. Eta beste aldean, sartaldean, Zierbena eta Abantoko alkateak ere, Marzelino Elorza eta Manu Tejada, jeltzaleak diran. Haatik, Serantera txangoan bagoaz, gogoa daukagulako da, eta inola ere ez sozialisten inguru naturala delako.

(más…)

Read Full Post »

Ez da erraza jakitea Bizkaiko pagadirik zabalena non dagoen. Mendizaleak pentsa dezake Orozko inguruko mendietan dagoela. Edo Urkiola hurbileko aitzetatik barna. Edo Gorbeiaren magaletako basoetan, behar bada. Ba, ez. Bizkaiko pagadirik handiena Enkarterrietan dago. Horrela diote behintzat mendiz mendi dabiltzanentzat prestaturiko gidak. Bizkaiak Burgosekin muga egiten duen puntuan hain zuzen ere. Karrantzako haranetik Balgerri mendira garamatzan bidean, zehatzago esateko.

Udagoieneko hau sasoi egokia da, oso, basotik ibiliz, arboletako osto horituen koloreaz gozatzeko. Daltonikoa ez denaren begientzat, behinik behin, opari ederra da basoek edota arboladun parkeek eskaintzen diguten estanpa koloretsua. Europako erdialdean golden autumn edo urregorrizko udagoiena deitzen diote, urtean-urtean, sasoi honetan basoak hartzen duen margo horixka-marroi-gorritxo ederrari. Nik neuk oso gustokoa dut urregorrizko udagoiena. Eta sasoia heltzen denean, tartea aurkitu nahian nabil beti, mendiko bidea hartu eta bere eskaintza kromatikoari begiratzen denbora igarotzeko.

(más…)

Read Full Post »

Aterrizamos en Varsovia al mediodía del sábado, día 7 de agosto. Todavía se apreciaban en la calle los restos de la fuerte tormenta que la noche previa había azotado la ciudad. En las calles más refractarias al drenaje se acumulaba aún, en inmensos y profundos charcos,  gran parte del agua caída en las fuertes y sucesivas trombas de la víspera. El cielo seguía oscuro pero no amenazaba lluvia. “Ni tan mal”, pensé. En Munich, donde hicimos escala en el trayecto desde Bilbao, llovía copiosamente y hacía frío. El frío centroeuropeo de verano, se entiende. No las gélidas temperaturas del invierno germano.

Junto a la multitud agrupada frente al palacio presidencial

(más…)

Read Full Post »

Tal día como hoy, nací hace cincuenta años en el corazón de la Bizkaia nuclear; en lo que el profesor Mañaricua definía, en sus memorables clases de Historia del Derecho, como la Bizkaia de los documentos del siglo XI.  No tuve mucho mérito en ello. Mis padres vivían allí. Por otra parte, nunca he compartido la ridícula ufanía de quienes tienden a considerar que la generación a la que uno pertenece sobresale de entre las demás, por el extraordinario talento natural que pretendidamente adorna a sus hijos, y sólo a ellos. No creo, de verdad, que los nacidos en 1960 “seamos los mejores”, tal y como se empeña en repetirme, cada vez que me cruzo con él, un antiguo compañero de pupitre. Yo trato de hacerle ver que, de aquellas desvencijadas aulas escolares que compartimos hace ya varios lustros -donde nos enseñaron la tabla de multiplicar, pero también a entonar Montañas Nevadas con voz impostada y gesto marcial- ha salido de todo: chicos deslumbrantes y grises mediocridades. De las chicas no hablo porque estaban aparte. No se estilaban las aulas mixtas. Y que si eso ocurría en Bermeo, lo más probable es que sucediera algo parecido en el resto del mundo: en Ponferrada, en Boston o en Beijing. Pero pasa el tiempo y, año tras año, compruebo con desánimo que mi esfuerzo es inútil. Se conoce que a mi amigo le resulta estimulante sentirse miembro de una añada digna de mención -como ocurre con las cosechas vinícolas- y sigue, con vehemencia creciente, aprovechando todas las ocasiones que se le presentan para loar las virtudes de la quinta. Hace muy pocos días, tropecé de nuevo con él, e intenté, por enésima vez, abrir sus ojos a la realidad. “Fíjate -le dije- Zapatero, ese hombre abatido cuya estrella vemos declinar estos días, aquí y en Europa, nació en 1960 y pocos se atreverían a decir de él que es el mejor”. “¡Vaya ejemplo que me pones!”, protestó. Pero sin prestar atención a su queja, proseguí: “Y sin embargo, el hombre que jamás se equivoca, el líder único e irrepetible que tras sentar sus reales en el sillón de Ajuria Enea nos ha traído a los vascos al Oasis de concordia que ahora disfrutamos, no es de 1960, sino de 1959. Ya ves -concluí- que no todo lo mejor es del sesenta”.

En ese momento, mi antiguo condiscípulo esbozó una mirada píca y me espetó: “Me estás tomando el pelo, ¿verdad?”.

(más…)

Read Full Post »

Mundu guztiko herriek ospatzen dute era batera edo betera, eguzki-aroaren jaia. Negukoa eta udakoa, noski. Duela astebete batzuk, Peru-tik ibili nintzenean, lurralde hartako kultura tradizionaletan eguzkiari ematen zaion garrantzia baieztatu nuen zuzen-zuzenean. Garai bateko Incak, eguzkiaren seme-alabatzat zeukaten euren burua. Eta harrez gero, eguzkia, bertako kultura, ohitura, sineskera eta sineskerien bizkar-hezurrean dago. Txanponari berari ere “sol” deitzen diote peruarrek. Machu Picchu-n, bertan, galeria berezi bat dago, eguzkiaren tenploa deitzen dena. Galeria horrek leiho bat dauka. Eta leiho hori, ekainaren 21eko goizaldeko lehen eguzki-izpiek esparruaren erdia bete-betean argitzeko diseinatuta dago. Eta horrela gertatzen da urtean-urtean udako solstiziaren egunean. Magikoa dirudi, bai, baina magia baino, XV mendeko Inca-k astronomiaren sekretuak nola menderatzen zituzten erakusten duen jakingarria da.

Gastelugatxeko San Juan, gaur goizaldeko argazkian

Euskal Herrian ere udako eguzki-aroa sineskera asko eta askoren ituruburu izan da. Euskal ohitura-zaharrek, mitologiak eta ipuin-tradizioak, ekital eta istorio anitz jasotzen dute solstizioaren inguruan. Gehienak, noski kristautasunaren jantzia hartu dute eta ekainaren 21ean baino, 24an ospatzen dira; San Juan egunean, jakina. Baina oraindik ez dute galdu osoan, garai baten izan zuten kristautasunaren aurreko itxura.

Gastelugatxe inguruko euskaldunentzat, udako solstizioa, San Juan-en bertan ospatzen da. San Juan suak biztutearena ohitura sustraitua da eskualde guztian. Baina 24ko lehen izpiak, San Juan-en bertan, Gastelugatxeko aitz mordoaren tontorrean, ikusi behar dira. Indar magikoa hartzen dute izpi horiek, Gaztelugatxen ikusiz gero. Machu Picchu-n eguzkiaren tenploan hartzen dutenaren parekoa.

Akex eta Matxitxakoko muturra, Gastelugatxeko eskaileretatik, gaur goizean

Aurten, bertan izan naiz. Bezperan, iluntzean, Madrildik bueltatu, eta San Juan eguneko goiz partean, goizaldeko bostak eta erdietarako Urizarretan nengoen jadanik, argazkiak hartuaz, aparteko mementuaz gozatzeko. Gero, ermitara hurbildu naiz, noski. Goizeko lehen meza, seirak eta erdietakoa, jendez ganezka zegoen. Nire moduan, beste asko eta asko ere -bermeotarrak gehienak, noski- urteko mementu bakar horretaz gozatu nahi izan dute. Sensatzio berezia da, benetan, San Juan egunaren goizaldean, Gaztelugatxen, eguzkiaren lehen izpiak ikustearena. Naturarekin bat egitera eramaten zaitu.

Read Full Post »

« Newer Posts - Older Posts »